Günümüzün Scada ihtiyacı? - TESLA ÖLÇÜ KONTROL SİSTEMLERİ | VERİ TOPLAMA | DATALOGGER | ANALİZ ENSTRUMANTASYON | NEM SICAKLIK SENSÖRÜ
Ana Sayfa Kurumsal Ürünler Katalog Blog İletişim 0216 364 02 10

Günümüzün Scada ihtiyacı?

Scada programı denildiği zaman akla ilk gelen detaylar endüstriyel otomasyon protokollerini destekleyen; PLC, HMI, IO Modül gibi ürünlerle haberleşip veri toplayabilen, onları yöneten, verilerin izlenmesi ile ilgili görseller hazırlanabilen, kendi veri tabanı olan veya veri tabanları ile haberleşebilen, kayıt yapan, rapor veren, ekran dizaynları ve diğer bileşenleri genelde sabit olan, parametrik olmayan bir yazılımdır.

Scada bir endüstriyel otomasyon ürünü olarak rol almıştır.

Peki bugün Scada'nın kapsamı ne olmalı?

Bunun için mevcut, standart scada yazılımlarının sorunlarını inceleyelim.

Sorun 1 : Veri Kaybı

Scada saha ekipmanları, PLC gibi ürünler ile gerçek zamanlı bir haberleşme mi yapıyor? Evet... Saha ile ilgili bir bağlantı sorunu oluştuğunda veri kaybı yaşanabilir mi? Evet...

Çözüm

Günümüzde artık hem saha ekipmanlarında hem de Scada tarafında bağlantı kesintilerine karşı veri kaybı yaşanmayan, saha tarafında kayıt tutulabilen, bağlantı normale geldiğinde aktarılamamış verilerin Scada tarafına otomatik toplu gönderimine imkan sağlayan IP tabanlı protokoller mevcuttur. Kullanıcıların uygulamaları için ürün seçimi yaparken bu sorunu ortadan kaldırmak ile ilgili gerek kontrolör veya IO modül seçerken gerekse de Scada tarafında bu detaya dikkat etmeleri bu sorunla karşılaşmamaları için önem arz etmektedir.

Bununla ilgili akla gelen en güncel protokoller OPC UA (HA : Histrocial Access) ve MQTT seçenekleridir.

İkisininde birbirlerine göre farklı durumları söz konusudur. Daha endüstriyel uygulamalar için OPC UA, IoT tabanlı uygulamalar için MQTT idealdir.
(OPC UA, MQTT değerlendirmeleri ayrı bir Blog yazımızda yapılacaktır.)

OPC UA protokolün saha ve scada tarafının da HA (Histrorical Access) desteklemesine dikkat edilmelidir.

Firmamız gerek OPC UA (HA) ve MQTT desteği olan saha cihazları ve Scada konusunda ürünleri bulunmaktadır. Bu ürünlerin satışı haricinde gerekirse uygulama da tarafımızdan yapılabilir.

Sorun 2 : Erişilebilirlik

Scada programları genelde masaüstü program formatında olduğu için Scada odasında bulunan kişilerin haricindekilerinin de bilgilere erişimi ile ilgili farklı uygulamalar yapılmıştır. Bazı firmalar ayrı programlar ile uzak bağlantı yazılımları (Remote Client) ayrıca satmaktadır. Bu durumlar ek maliyetlerin haricinde ek yazılım bakım gereklilikleri gibi sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Bu seçenekler erişilebilirliğin %100 çözümü de olmamaktadır.

Çözüm :

Günümüzde %100 Web tabanlı ve Resposive Design özelliğini destekleyen, herhangi bir yere herhangi bir Client veya bağlantı yazılımları kullanımına gerek olmayan, görselleri oldukça net, hareketli haritaları (google maps) destekleyen, tüm web altyapılarına uygun, PC - Mobil - Tablet gibi cihazlarda kullanımında sorun olmayan, Kullanıcı tanımlamalarına göre tasarlanabilen Scada programları da artık mevcuttur. Kullanıcılar görmesi gereken parametrelere göre atanabilmektedir. Scada odası sorumluları tüm verileri görebilirken, başka bir kullanıcıya sınırlı sayıda (ilgisi dahilindeki) veriler gösterilecek şekilde tanımlama yapılabilir.

Sorun 3 : Sistemin durma potansiyeli

Scada sistemleri her yazılımda olabileceği gibi farklı sebeplerden de durma, kapanma, çalışmama ihtimaline tabii ki sahiptir. Bu durumlarda sistem durmadan devam edebilsin diye yedekli çalışma denilebilecek yapıda bir Scada sistemi kurulabilir. Ancak bu aynı yazılımın, aynı konfigürasyonunun başka bir bilgisayarda bir kenarda yedek bekletilmesi demek değildir. Bir Scada sisteminde veri tabanı yapıları da kuruludur. Olası sorunda geçiş yapılacak diğer makine size kaldığınız yerden devam etme imkanı vermeyebilir.

Çözüm :

Bazı Scada programlarında (ayrıca bazı PLC veya DCS sistemlerinde de) Redundancy özelliği mevcuttur. Bu iki farklı Server veya Bilgisayarda Redundancy olarak çalışan 2 adet Scada sistemi şeklinde yorumlanabilir. Bu iki Scada sistemi birbirlerine networkten bağımsız direkt bir bağlantı ile haberleşebilirler. Burada konfigürayonları aynı bir yazılım olmaları haricinde birlikte çalışırlarken veri tabanları herşeyleri senkronizedir. Birinin düşmesi ile diğeri devam eder, aynı raporu geçmişten verebilir. Redundancy opsiyonu maliyet demektir. Kullanıcılar Scada sisteminin bir süre veya anlık durmasu durumununun kendileri için kritik olup olmadığı değerlendirmesine göre Redundancy özelliğini değerlendirmelidir.

Sorun 4 : Otomasyon Protokolleri dışında haberleşmeler

Scada endüstriyel otomasyon yazılımı olduğu için günümüze kadar genelde PLC, IO Modül, Sürücü gibi donanımlarla endüstriyel elektronik protokollerini kullanarak haberleşmiştir. Daha fazla sayabiliriz ancak bir kısmı : Modbus RTU, Modbus TCP/IP, ASCII, Profibus, ProfiNet isimli protokollerdir.

Firmalar yazılım ile endüstriyel otomasyon uygulanmış sistemlerinin haricinde de yazılımlar kullanmaktadırlar. Bir ERP veya MES yazılımını örnek verebiliriz. Bu uygulamaların tümünün altyapısı Scada sistemlerinden farklı olduğu için protokol konularında farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Aslında protokoller uygulamaların gereksinimlerine göre geliştirilmiştir. Ancak günümüzde bir fabrika içinde birbirinden bağımsız çalışan, Fabrikanın iş akışını yöneten yazılımlar ve üretimi yapan bir makinanın kendi otomasyon sistemi veya yazılımının birbirleri ile haberleşme gereksinimi fazlası ile ortaya çıkmıştır. Üretilecek malzemenin planlaması artık o ürünün pazarlaması ile başlatılabilecek yapıdadır. ERP sistemlerinden gelen iş emri akışları direkt makina otomasyonuna akabilmelidir. Makinadan üretim sonrası oluşan çıktılar da ERP sistemine geri gidebilmelidir.

Otomasyon protokolleri dışındaki haberleşmelere de uygunluk bir Scada seçimi için günümüzde bakılması gereken en önemli kriterdir.

Çözüm :

Endüstri 4.0 söylemi ile vücut bulan bu ihtiyaç için OPC UA protokolü geliştirilmiştir. OPC UA artık bir çok endüstriyel otomasyon cihazları (PLC, IO Modül, Analizörler, Ölçüm Cihazları, Barcode Reader) ve ERP sistemleri tarafından kabul görmeye başlamış, her iki tarafta da OPC UA haberleşme protokolleri ilgili cihaz ve yazılımlara eklenmeye başlanmıştır.

(OPC UA ile ilgili daha fazla bilgi ayrı bir Blog yazımız ile paylaşılacaktır.)

Bir diğer haberleşme biçimi de Web Service seçeneğidir. Bu da özellikle ERP gibi yönetim yazılımlarında sıklıkla kullanılmaktadır.

OPC UA ve Web Service haberleşmelerini de destekleyen bir Scada seçimi bu entegrasyonları yapabilme ile ilgili önem arzetmektedir. 

Özet :

  • Responsive Design, HTML5 Web Tabanlı Scada
  • Otomasyon Protokolleri haricinde OPC UA ve Web Service haberleşmelerini de desteklemesi
  • OPC UA protokolünün HA (Historical Access) özelliğini de destekliyor olması
  • Redundancy opsiyonunun olması

Bu 4 özellik ile fabrikanız eksiksiz olarak bir Endüstri 4.0 uygulaması yapabilirsiniz. Scada Server'da çalışır ve sahada web tabanlı ekranlar girişlere imkan verir. Network sorunlarından dolayı veri kaybı olmaz, %100 doğrulukta istatistiksel veriler elde edebilirsiniz, sistem Redundancy olduğu için durmaz, iş yarım kalmaz.

Bu özellikleri ve fazlasını sağlayan örnek bir Scada yazılımı için ATVISE SCADA linkini ziyaret edebilirsiniz.

 

Günümüzün Scada ihtiyacı?
Devamını Oku
WhatsApp